Een lesje Dunglish


v3-tekening-steenkolen-engels-jpg.jpg

Je hoort het wel eens in een restaurant: dankbare eters die na afloop van een diner de penis van de gastheer bedanken voor de voortreffelijke maaltijd. Dat bedoelen ze natuurlijk niet zo, maar in het Engels is dat wel waar het op neer komt: 'May I thank your cock for the lovely dinner?’.
Het is een van de hilarische voorbeelden uit het boekje I always get my sin van Maarten Rijkens. Als directeur bij Heineken heeft hij jarenlang te maken gehad met Engelssprekende Nederlanders.  

Wij, Nederlanders, staan er om bekend dat we altijd ons best doen om andere talen te spreken, hetgeen zeer gewaardeerd wordt door de buitenlanders die wij in hun moedertaal aanspreken.
Het Engels lijkt, in tegenstelling tot Duits, wat minder op het Nederlands. Veel Nederlanders kunnen zich er prima in redden, maar er zijn landgenoten die dat, ondanks verwoede pogingen, niet lukt.
En dan krijg je een taal die doorgaans niet begrepen wordt: het steenkolenengels of Dunglish.

Het Engelse Dunglish is een samentrekking van de woorden Dutch en English. Nederengels  is een term waarmee het overvloedig gebruik van Engelse woorden in de Nederlandse taal aangeduid wordt. En dan hebben we nog de Engelse ziekte, de benaming voor het verschijnsel in het Nederlands dat woorden die deel zijn van een samenstelling los van elkaar worden geschreven, terwijl de Nederlandse spellingsregels vereisen dat ze aan elkaar of met een koppelteken worden geschreven.  Maar daarover meer in een volgend blog.

Waar komt toch die term steenkolenengels vandaan?
Steenkolenengels is een benaming voor zeer slecht Engels, zoals dat wordt gesproken door Nederlandstaligen die het Engels niet machtig zijn. Het is rond 1900 ontstaan in de Rotterdamse haven waar havenarbeiders hun uiterste best deden om met de bemanningsleden van de steenkolenboten uit Groot-Brittannië te communiceren. Neem bijvoorbeeld de voor scheepvaarders bekende kreet lekko [ loslaten van het anker of de trossen]. Lekko ontstond in de haven als variant op het Engelse 'let go'. Ook het scheldwoord 'halve zool' als verbastering van het Engelse 'arsehole' is ook terug te voeren op dit soort haventaal.  

En waar gaat het dan precies fout? 
Het Nederlands en Engels zijn verwante, West-Germaanse talen en hebben veel overeenkomsten. Daarom gaan Nederlanders snel de fout in wanneer zij in het Engels spreken of schrijven. Woorden worden letterlijk vertaald zonder te letten op de Engelse grammatica of de werkelijke betekenis van de woorden. Wij duiden dat aan met de term neerlandismen; Woorden of uitdrukkingen die zijn overgenomen uit, of gevormd naar Nederlands voorbeeld.
Zeker niet te vergeten is de onbekendheid met de culturele context van een taaluiting. De Engelse, en in mindere mate de Amerikaanse, samenleving zijn hiërarchischer dan de Nederlandse, hetgeen zich vertaalt in beleefdere zinsbouw. Wij communiceren vrij direct in het Nederlands: "Geef me dat eens." Een Brit zal zeggen: ‘Excuse me, would you mind giving me that?’.

Enkele hilarische voorbeelden
Rijkens boekje 'I always get my sin' is een vermakelijke bloemlezing van fouten die Nederlanders maken als zij Engels spreken. ’I work myself the blubbers’, ’Don’t break me the back open, ’How do you do and how do you do your wife?’, ‘Make that the cat wise’ , ‘We go in sea with you ‘,  ‘'We have to look further than our nose is long' enOne orange juice without prick, please’.
Je krijgt ook meewarige reacties als je zegt: ‘I fell with my nose in the butter’. Bewindslieden in den vreemde kunnen het moeilijk hebben. Bijvoorbeeld de vrouwelijke staatssecretaris die meldde in de Tweede Kamer te hebben gezeten: ’I was sitting in the second chamber’. En er ook nog blijk van gaf daar voor de eerste keer ongesteld te zijn: ’ I'm having my first period’.  

Steenkolenengels klinkt in de oren van Engelstaligen hilarisch; wij kunnen er hartelijk om lachen. Maar er zijn voorbeelden die zelfs de geschiedenis in zijn gegaan door bekende Nederlanders die met al hun goede bedoelingen Engels probeerden te spreken en het dan toch enigszins beschamend kan zijn.
Zo zei oud-politicus en minister-president Joop den Uyl ooit dat wij een 'nation of undertakers' zijn. Hij bedoelde natuurlijk niet een volk van begrafenisondernemers, maar een ondernemend volk. En zo ook oud minister-president Pieter Gerbrandy. Hij heette ooit Winston Churchill welkom in Delft met deze uitspraak: ‘I hate you welcome in this town where all the Oranges are buried.’  Ook is er een verhaal bekend waarin Churchill en Gerbrandy samen door een park lopen, waarop Churchill zei: "Ah, spring is in the air", waarop Gerbrandy antwoordde ‘Why should I?’ En Dries van Agt zei ooit: ‘I can stand my little man.’  Wij begrijpen dat hij prima zijn mannetje kon staan maar Engelstaligen krijgen toch een compleet andere associatie bij deze vertaling…

Hebt u na het lezen van dit blok nog leuke voorbeelden van hilarisch Engels?

Wil je met ons meedenken, ons adviseren of heb je nog leuke praktijkvoorbeelden van Dunglish, we horen ze graag van je, want ‘it can so not longer’. Dank alvast voor je reactie!


Reacties

  • AgroLingua op 13-07-2017 14:29 | m.a.w. "in de aap gelogeerd". Dankjewel Paul!
  • Paul Kweens op 13-07-2017 14:22 | We are slept-over in the monkey!!
  • R. Goudkuil op 14-09-2014 20:03 | Ik las laatst een berichtje. Iemand had eigenlijk iets niet goed geupload. De reactie was : I Will see this trough the fingers....
  • David van den Berg op 29-06-2014 14:08 | Heb ook hard moeten lachen tijdens een vergadering toen een collega zei: "my stomach feeling is not agreeing".
  • Charlotte Swinkels op 10-02-2014 20:47 | Tijdens mijn mondeling examen Engels was de laatste vraag bij mijn boekbespreking: hoe voelde de hoofdpersoon zich? Ik kon geen engelse vertaling bedenken en antwoordde: "het took everything with a little bit salt". Gelukkig kon mijn docent Engels hier heel hard om lachen!
  • Vera Dings op 10-02-2014 17:57 | "Onwards with the goat", die houd ik erin! Mocht je nog meer hilarische Dunglish-voorbeelden hebben, ik hoor ze graag ;-)
  • Marga Scott-Johnson op 10-02-2014 17:52 | Leuk artikel! Een studievriendin en ik hadden destijds de gewoonte om Nederlandse gezegdes letterlijk te vertalen in het Engels. Zelfs nu zeg ik nog vaak 'Onwards with the goat!', aanvankelijk tot verbazing van mijn (Engelse) echtgenoot ...



<< Terug

Offerte

home_chicken.png

Vertaalkosten worden op woordbasis berekend. Het woordtarief verschilt per taalcombinatie. Facturering geschiedt op basis van het elektronisch getelde aantal woorden in de brontaal (de taal van...

Offerte >>