Vertalen, herwerken en hertalen


hertalen-jpg.jpg

Deze drie aan elkaar verwante, maar subtiel verschillende termen hebben allemaal te maken met het omzetten van een tekst in een brontaal naar het equivalent in de doeltaal. Wanneer een document ter vertaling aan een vertaalbureau wordt aangeboden, is de klant zich er misschien helemaal niet van bewust dat er verschillende manieren bestaan om een tekst te vertalen. Het besef dat er een verschil is, kan echter wel bijdragen aan hoe de uiteindelijke tekst wordt begrepen. Soms lijkt het namelijk of de tekst te letterlijk is vertaald, terwijl de vertaling in andere gevallen niet helemaal overeen lijkt te komen met het origineel.  Afhankelijk van de aard en het doel van een tekst, kan het herwerken of hertalen van een tekst een enorm verschil maken in de kwaliteit van de uiteindelijke vertaling. 

Eenvoudig uitgelegd is vertalen een tekst in een bepaalde taal omzetten naar dezelfde tekst in een andere taal. Deze definitie suggereert dat de vertaler zo dicht mogelijk bij de brontekst blijft en zo letterlijk mogelijk vertaalt. Maar in een te letterlijke vertaling worden idiomen vaak niet juist uitgedrukt of gaan subtiele nuances van het origineel verloren. Het eindresultaat kan een betekenisloze tekst zijn die niet geschikt is voor diegenen voor wie hij is bedoeld. Aan de andere kant kan te vrij vertalen ook risico's met zich meebrengen. Als het brondocument bijvoorbeeld een handleiding voor een technische installatie of een gebruiksaanwijzing is, moet de vertaling logischerwijs een getrouwe reproductie van het origineel zijn, waarin absoluut niets is weggelaten of toegevoegd. Het belangrijkste bij het technisch vertalen is het produceren van duidelijke teksten die maar op één manier kunnen worden geïnterpreteerd. Ook juridisch vertalen is een specialisme; verkeerde vertaalkeuzes zouden hierbij zelfs kunnen leiden tot claims, met name wanneer wetsformuleringen in de brontaal geen direct equivalent kennen in de doeltaal.

Herwerken, in het Engels transediting, is de combinatie van translation (vertalen) en editing (bewerken). Karen Stetting, die de term voor het eerst gebruikte in 1989, zei hierover het volgende: "Als de vertaler beslist om de meer verantwoordelijke rol van 'vroedvrouw' op zich te nemen door te zorgen voor een wedergeboorte van de oorspronkelijke intenties in een nieuwe en betere vorm in de doeltekst, verandert de vertaler in een 'herwerker'". Vaak is de vertaler genoodzaakt tijdens het vertaalproces tekstuele aanpassingen te doen vanwege bepaalde gebruiken of gewoontes in de doeltaal, de functie van de tekst of omdat het anders niet mogelijk is om de betekenis van een tekst efficiënt uit te drukken in de doeltaal. Herwerken is bewust afwijken van de brontekst, zelfs als het equivalent in de doeltaal bestaat. Het wordt gedaan wanneer elementen van een te vertalen tekst vereisen dat de vertaler buiten de kaders van het 'gewoon' vertalen gaat en kan zelfs een verbetering en perfectionering van de tekstuele inhoud bewerkstelligen. Je kan hierbij denken aan het weglaten van onnodige informatie of het toevoegen van nieuwe informatie waarvan de lezer nog niet van op de hoogte was in de nieuwe context. Tot op zekere hoogte hebben alle vertalingen te maken met vertalen, schrijven en bewerken, dus een bepaalde vorm van herwerken is bijna altijd onvermijdbaar.

Hertalen, ook wel transcreation of creatief vertalen genoemd, gebeurt als een concept als geheel opnieuw moeten worden gecreëerd in een andere taal en heeft vaak elementen in zich van lokalisatie. Deze vorm van vertalen wordt het meest gebruikt voor marketing-, reclame- en mediateksten, waarbij het belangrijk is dat de taal die wordt gebruikt in de vertaling zijn weerklank vindt bij de doelgroep. Stel je voor: een copywriter heeft een geweldige reclametekst voor een nieuw product ontwikkeld die zeer goed wordt ontvangen door de nationale markt. Maar wat als de vertaling ervan nou niet hetzelfde effect heeft op de internationale markt? Wat nodig is, is de creatieve, conceptuele en originele input van herwerking. Door het herwerken van de tekst wordt een doeltekst gecreëerd die dezelfde emoties en reacties teweegbrengt als het origineel. Herwerking van een tekst overschrijdt de grenzen van een letterlijke vertaling, met als resultaat een tekst die geïnspireerd is op het gevoel van het origineel, maar dan in totaal andere bewoordingen. Het creëren van een bevredigend eindresultaat vereist teamwerk en een nauwe samenwerking tussen de opdrachtgever en de vertaler om precies dat te kunnen uitdrukken wat wordt bedoeld.


Nog geen reactie. Wees de eerste die reageert!




<< Terug

Offerte

home_chicken.png

Vertaalkosten worden op woordbasis berekend. Het woordtarief verschilt per taalcombinatie. Facturering geschiedt op basis van het elektronisch getelde aantal woorden in de brontaal (de taal van...

Offerte >>